Speed verslaving - De afkickverschijnselen en herstel van speed.

Speed (pep, uppers of “s”) is een illegale harddrug terug te vinden in Lijst I van de Nederlandse Opiumwet als amfetamine. Bezit, bewerking en vervoer ervan is verboden. Echter, 0,5% van de Nederlanders tussen 15 en 64jaar (70 000 mensen) gebruikten speed in de laatste maand (2019). Nederland en België zijn koplopers wat betreft amfetamine productie in Europa.

In het uitgangsleven staat speed gekend als ‘partydrug’. Sommige vrachtwagenbestuurders gebruiken het om wakker en oplettend te blijven. Een aantal sporters hopen er hun prestaties mee te verbeteren (doping).

Inhoud van deze pagina:

Wat is speed?

Speed is de straatnaam voor amfetamine. Speed amfetamine is een chemische stof, vervaardigd in een laboratorium, met een stevig oppeppende, stimulerende werking.

Speed is een wit of gelig poeder met een onmiskenbaar chemisch geurtje en een bittere, onaangename smaak. Soms is het ook verkrijgbaar in pilvorm, kristalvorm, of nat. Het wordt meestal gesnoven, maar kan ook geslikt (opgelost in een drankje of gewikkeld in een sigaretvloeitje als ‘bommetje’), gerookt of ingespoten worden.

Speed bestaat uit leva-amfetamine (minst sterk), dextro-amfetamine (zoals aanwezig in bepaalde geneesmiddelen), bijproducten van het productieproces, en allerlei versnijdingsproducten. Dealers vergroten het volume door het toevoegen van glucose, lactose, cafeïne, laxeermiddelen, talkpoeder, paracetamol, efedrine of andere medicijnen.

Methamfetamine (ice, chrystal meth) behoort tot dezelfde familie maar is zuiverder en daardoor sterker.

Meer de verdieping in? Lees ook: Hulp bij drugsverslaving

Wat is een speed verslaving?

Wat zijn de bijwerkingen van speed?

Speed lijkt heel goed op de stofjes in onze hersenen die signalen doorgeven (de neurotransmitters: dopamine, noradrenaline, serotonine). Inname van speed amfetamine zorgt ervoor dat deze in hoge mate vrijgegeven worden. De drug maakt de lichaamseigen energie los, jaagt de hartslag en bloeddruk omhoog, versnelt de ademhaling en maakt het lichaam klaar voor actie. Dit zorgt voor volgende effecten, die tussen de 4 à 8 uur duren:

  • Enorm energiegevoel (lichamelijk en mentaal). Het activiteitsniveau stijgt. Het voelt alsof je de hele nacht kan doorgaan. Vermoeidheid verdwijnt als sneeuw voor de zon.
  • Euforie, gevoel van welbevinden. De gebruiker voelt zich vrolijker, nieuwsgierig, vol initiatief.
  • Toename in zelfvertrouwen. Je kan de wereld aan.
  • Verscherping van aandacht, concentratie en alertheid.
  • Honger stillend. Je hebt geen last van honger of dorst.
  • Toename van lichaamstemperatuur, zweten.
  • Spraakzamer.
  • Kan fysieke en mentale prestaties (op eenvoudige mentale opdrachten) verbeteren maar dit effect valt weg bij hoge dosis of chronisch gebruik van speed.
  • Versterkt het libido maar kan tevens uitgesteld orgasme, meerdere orgasmes of impotentie veroorzaken.
  • Verwijde pupillen.


De sterkte van het effect is afhankelijk van hoeveel en hoe vaak je speed amfetamine gebruikt, je gewicht, geslacht en leeftijd.

Wat zijn de risico's van speed?

Het gebruik van speed brengt een hoop negatieve effecten en gezondheidsrisico’s met zich mee.

Gevolgen op korte termijn

  • Rusteloosheid, spanning, irritatie
  • Spraakdrang
  • Slapeloosheid
  • Droge mond
  • Stijve kaakspieren, knarsetanden
  • Hartkloppingen, pijn in borststreek, kans op hartritmestoornissen of een hartinfarct, bloeding
  • Ademnood
  • Beven, rillingen
  • Hoofdpijn
  • Duizeligheid
  • Verwarring


Risico’s op lange termijn

    • Angstaanvallen
    • Stemmingsstoornissen, depressief, stemmingswisselingen, zelfmoordpoging
    • Paranoia, achtervolgingswaan
    • Agressie
    • Hallucinaties, bewustzijnsveranderingen, dingen horen en voelen (beestjes onder de huid) die er niet zijn
    • Psychose
    • Slaapstoornissen
    • Geen eetlust
    • Hoge bloeddruk
    • Tics
    • Vroegtijdige ejaculatie, onvermogen tot orgasme, erectiestoornissen
    • Schade aan gebit
    • Schade aan neus en luchtwegen, afname reuk, geur en smaak
    • Verhoogde lichamelijke slijtage door over eigen grenzen te gaan en verminderde hersteltijd
    • Vatbaarder voor ziektes door onderdrukking immuunsysteem
    • Uitputting, “crash”
    • Psychische afhankelijkheid, speed verslaving

Wanneer is iemand verslaafd aan speed?

Speedverslaving herken je aan volgende kenmerken:

  • Er is een sterk verlangen, een onhoudbare drang om speed te gebruiken (craving)
  • Er zijn moeilijkheden om de start, de beëindiging van het speedgebruik en de gebruikte hoeveelheden in de hand te houden (controle verlies). De gebruiker neemt vaker, langer en meer speed dan voordien gepland.
  • Andere activiteiten en interesses worden verwaarloosd, de gebruiker heeft steeds meer tijd nodig voor het verkrijgen, gebruiken van speed en herstellen van speedgebruik.
  • De gebruiker zet het speedgebruik voort ondanks lichamelijke en psychische schade, en ondanks de impact van het gebruik op verschillende domeinen in het leven (werk/school, vrije tijd, sociaal).
  • Vermindering of stoppen lokt onthoudingsverschijnselen uit.
  • De gebruiker heeft steeds een hogere dosis nodig om eenzelfde effect te bekomen (tolerantie).

Is speed verslavend?

Speed geeft je veel energie en een opgewekt, zelfzeker gevoel. Maar de dagen na gebruik ben je vaak prikkelbaar, depressief en bang. Dit is vaak  een reden om opnieuw te gebruiken. Dat maakt het vooral psychisch verslavend en het afkicken van deze drug moeilijk.

Je lijkt de dag niet meer door te kunnen komen zonder speedgebruik. Je voelt je futloos, zonder plezier, oververmoeid. Je hebt hoofdpijn en spierpijn. Maar speedverslaving brengt ook schade toe aan je lijf. Je gebruikt je reserves en put je lichaam uit. Bovendien slaap je er slecht door en heb je geen zin meer in eten. Je weerstand neemt af, waardoor je sneller ziek wordt. Bij dagelijks gebruik raak je al snel verslaafd.

Afkicken van speed

Na een periode van chronisch speedgebruik ervaar je een CRASH. Je bent teneergeslagen, voelt je slecht, futloos, en ervaart craving. Vaak slapen gebruikers ononderbroken voor 3 dagen. Dit is een beetje vergelijkbaar met een kater.

Als je wil stoppen met speed na langdurig gebruik, kan je best advies inwinnen. Hoewel medische begeleiding niet noodzakelijk is, kan het aanbevolen zijn om professionele hulp in te roepen bij speedverslaving om sommige symptomen te verlichten en een oogje te houden op je toestand. Vooral voor de psychische afhankelijkheid is professionele hulp aangewezen.

De fysieke ontwenningsverschijnselen van speed zijn afhankelijk van de mate van gebruik.

  • Hyperactieve symptomen: craving, agitatie, irritatie, verstoorde slaap, en levendige, nare dromen.
  • Omgekeerde vegetatieve symptomen: verminderde energie, futloos, vermoeidheid, verhoogde eetlust, honger, verlangen naar slaap.
  • Angst- en stemmingssymptomen: angst, vertraging van beweging en verlies van interesse of plezier.
  • Spierpijn, algehele malaise, maag- en darmklachten

De afkickverschijnselen pieken in de eerste 7 tot 10 dagen na de gebruiksstop. In deze acute fase is de craving het sterkst. Daarna volgt een fase van minstens 2 weken waarbij je labiele stemming, prikkelbaarheid, slaapproblemen, en cognitieve problemen kan ervaren.

Hoe lang duurt afkicken van speed?

Het duurt 1 tot 2 weken om lichamelijk af te kicken van speed. De mentale afkick duurt langer, en daarvoor is het goed om een ondersteunende psychotherapeutische behandeling te volgen. Speedverslaving behandelingen duren vaak 3-6 maand of langer.

Ambra Marcucci
Ambra Marcucci
Ambra is de Digital en Social Content Specialist voor Afkickkliniek info met een PhD in Psychologie. Ze heeft een grote passie voor schrijven, vooral over onderwerpen die het publiek voorlichten en aanzetten tot actie voor een gezond leven. Ze hoopt dat haar woorden mensen die hulp nodig hebben inspireren om die eerste stap te zetten in het vinden van de beste behandeling voor hun verslaving, zodat ze het leven kunnen leiden dat ze verdienen.

Direct hulp nodig?

Bereikbaar tot 17:00 uur

Direct hulp nodig?

Bereikbaar tot 17:00 uur