Wanneer ben je alcoholist?

Geen mens zal je vreemd aankijken wanneer je een keer een biertje of wijntje drinkt. Alcohol is al honderden jaren het meest gebruikte geestverruimende middel ter wereld. Gezellig een drankje doen is sociaal en maatschappelijk volledig geaccepteerd. Maar waar ligt de grens tussen sociaal alcoholgebruik en een alcohol verslaving?

Lees meer over alcoholisme.

Inhoud van deze pagina:

Wanneer ben je alcoholist

Wat is een alcoholist?

Bij het begrip ‘alcoholist’ denken veel mensen al snel aan de onverzorgde, dakloze man in de stad die bij de lokale supermarkt zijn mandje vol laadt met goedkope blikken bier. Niets is minder waar: alcoholisme komt in alle lagen van de bevolking voor. Ruim 10% van de Nederlandse bevolking heeft een drinkpatroon wat als problematisch wordt beschouwd. In ons land zijn er 1.29 miljoen mensen die in de categorie zware drinkers vallen waarvan ruim 78.400 een verslaving hebben ontwikkeld.

Een sociale drinker heeft over het algemeen zijn drank gebruik onder controle. Echter, kan ook deze persoon per ongeluk meer consumeren dan hij voorgenomen had. Een alcoholist is iemand die over een langere periode grote hoeveelheden alcohol drinkt en daardoor een alcoholverslaving heeft ontwikkelt. Er is sprake van een verslaving wanneer de persoon in kwestie niet kan of wil stoppen met alcohol consumeren, ondanks dat dit gedrag allerlei negatieve consequenties voor zijn of haar leven heeft.

Gezondheidsklachten, depressieve gevoelens, financiële problemen, relationele problemen met vrienden en familie, problemen op school of werk: het zijn allemaal voorbeelden van negatieve gevolgen van alcoholgebruik. Wanneer iemand ondanks dit soort gevolgen toch dwangmatig alcohol blijft drinken, is er sprake van overmatig alcoholgebruik en een alcoholverslaving.

Hoeveel drinkt een alcoholist?

Hoeveel een alcoholist typisch drinkt, is lastig te zeggen. Er zijn verschillende niveaus van problematisch drankgebruik. Het is een misverstand dat je, om als alcoholist gedefinieerd te worden, elke dag moet drinken: ook wanneer je eens per week teveel drinkt, is er al sprake van problematisch drankgebruik.

  • Je bent al een zware drinker wanneer je minstens 1 keer per week meer dan 6 (standaard) glazen alcohol drinkt.
  • Drink je meer dan 2 glazen alcohol per dag als man, of meer dan 1 glas alcohol als vrouw, dan ben je een overmatige drinker.
  • Wanneer je als overmatige drinker daarnaast minimaal eens per week meer dan 7 glazen alcohol drinkt als man, of meer dan 4 glazen als vrouw, dan is er sprake van excessief drinken.


Naast het aantal glazen alcohol dat je drinkt, is het ook belangrijk om te kijken naar de gevolgen van je eigen alcoholgebruik. Bekijk daarvoor onderstaande lijst. Voldoe je aan 2 of 3 punten, dan heb je een milde vorm van alcoholisme. We spreken van een matige alcoholverslaving wanneer je 4 of 5 situaties herkent. Zijn 6 of meer punten op jou van toepassing? Dan is je drankgebruik een ernstige alcoholverslaving geworden:

  • Ik drink vaker en in grotere hoeveelheden dan het plan was;
  • Pogingen om te minderen of stoppen met alcohol drinken zijn niet gelukt;
  • Drinken en bijkomen van het drinken kosten me veel tijd; Ik heb vaak zin om te drinken;
  • Mijn drankgebruik veroorzaakt problemen thuis, op school en/of mijn werk;
  • Ik blijf drinken ondanks dat dit ik hierdoor problemen creëer in mijn relaties en directe omgeving;
  • Door mijn drankgebruik ben ik gestopt met hobby’s, sociale activiteiten of werk;
  • Door mijn alcoholgebruik komt ik wel eens in gevaar;
  • Ik blijf drinken, ondanks dat ik weet dat dit lichamelijke of psychische problemen met zich meebrengt of verergert;
  • Ik heb steeds meer alcohol nodig om hetzelfde effect te bereiken;
  • Als ik stop met drinken, krijg ik ontwenningsverschijnselen.


Lees ook: 
De risico’s van comazuipen

Kenmerken van alcoholisme

Wat zijn de kenmerken van een alcoholverslaving?

Hoe herken je of één van je naasten of dierbaren last heeft van problematisch drankgebruik? Het typische gedrag van een alcoholist, omvat onder andere:

  • Vergeetachtigheid
  • Te laat komen op afspraken
  • Slechte concentratie
  • Gedrags- / humeurveranderingen (agressie, depressie, wisselende stemmingen)
  • Verbergen van drank
  • Ontkenning en leugens
  • Problemen op sociaal gebied: Minder contact met familie en vrienden
  • Excuses verzinnen om te kunnen drinken
  • Op niet gebruikelijke tijden (willen) drinken
  • Veel kauwgom eten of op andere manieren een ‘dranklucht’ verbergen
  • Financiële problemen

De symptomen van alcoholisme

  • Trillen en zweten
  • Slecht slapen
  • Geestelijke verwarring
  • Vaker ziek zijn
  • Leveraandoeningen
  • Hart- en vaatziekten
  • Infecties en schade aan diverse organen, hersenbeschadigingen, depressie en andere psychische aandoeningen
  • Psychoses
  • Slecht eten en ondervoeding

Hulp bij alcoholisme

Valt jouw alcoholgebruik in één van de problematische categorieën? Of komen de kenmerken van alcoholisme overeen met wat jij ervaart in je dagelijkse leven? Dan is jouw drankgebruik reden tot zorg en loop je het risico op het ontwikkelen van een serieuze alcoholverslaving.

Er is hulp beschikbaar. Het overgrote deel van de mensen met een verslaving komt niet op eigen kracht van het probleem af. Professionele hulp biedt verreweg de grootste kans op herstel en het terug krijgen van de controle over je alcoholgebruik én je leven.

Lees hier meer over hulp bij alcoholisme 

Verslaafd zijn is een serieus probleem, en beter worden begint met accepteren dat je verslaafd bent. Ook al is het soms moeilijk: neem contact op met je huisarts, bespreek je zorgen met een vriend of familielid en accepteer dat je professionele hulp nodig hebt. Hoe eerder je hulp aanneemt, hoe groter de kans op een succesvol herstel. Er zijn in Nederland verschillende afkickklinieken die zeer ervaren zijn in het behandelen van alcoholisme. Ook zijn er mogelijkheden om vanuit je thuissituatie te werken aan het probleem, via telefoon en internet. Groepstherapie, bijeenkomsten bijwonen van de Anonieme Alcoholisten en gesprekken met een psycholoog behoren ook tot de behandelopties.

Bespreek met je huisarts welke optie het meest geschikt is voor jouw specifieke situatie. Ben je alcohol verslaafd en heb je direct professionele hulp nodig? Gebruik dan de chat-functie op deze pagina, of klik bovenaan deze pagina op de knop ‘Locatie vinden’ om een afkickkliniek of verslavingszorg in jouw regio te vinden.

Lees ook: Het belang van alcohol detox

Ambra Marcucci
Ambra Marcucci
Ambra is de Digital en Social Content Specialist voor Afkickkliniek info met een PhD in Psychologie. Ze heeft een grote passie voor schrijven, vooral over onderwerpen die het publiek voorlichten en aanzetten tot actie voor een gezond leven. Ze hoopt dat haar woorden mensen die hulp nodig hebben inspireren om die eerste stap te zetten in het vinden van de beste behandeling voor hun verslaving, zodat ze het leven kunnen leiden dat ze verdienen.