Seksverslaving: hoe krijg je lustgevoelens onder controle?

Seks is een natuurlijke behoefte in het dagelijks leven van de mens: het zit in ons DNA en is daarmee een oerinstinct. We hebben seks nodig om ons voor te planten en seks speelt een enorm belangrijke rol in de beleving van intimiteit, vertrouwen en verbinding in een liefdesrelatie.

Onze hersenen produceren tijdens seksuele opwinding allerlei chemische stofjes die ons prettig laten voelen. Genot, euforie en extase zorgen ervoor dat we tijdelijk opgaan in het moment en even ontsnappen uit de realiteit. Je zou seks daarom kunnen zien als een natuurlijke drug; ééntje waar je ook verslaafd aan kunt raken.

Inhoud van deze pagina:

wat is een seksverslaving

Wat is een seksverslaving?

Bij een seks verslaving denk je misschien al snel aan iemand die continu zin in seks heeft, maar een seksverslaving is breder en complexer dan dat alleen. Omdat seks een natuurlijke behoefte is in het dagelijks leven, is het lastig om de grens te ontdekken tussen een gezonde seksuele drang en een obsessieve verslaving.

Een seksverslaving wordt bijna altijd gekenmerkt door een intimiteits- of hechtingsstoornis. Een seksverslaafde is niet zozeer op zoek naar een intieme seksuele ervaring, maar is vooral gericht op een intense seksuele ervaring. Een seksverslaafde zoekt de grenzen op: normale seks wordt steeds minder interessant, de seksuele grenzen worden steeds verder verlegd en seksuele sensibiliteit beheersen meer en meer het leven van een seksverslaafde.

De drang naar steeds intensere seksuele ervaringen wordt veroorzaakt door de aanmaak van dopamine in de hersenen. Seks zorgt voor extra productie van deze stof. Dopamine staat ook wel bekend als het gelukshormoon: het veroorzaakt gevoelens van genot en extase. Net als bij drugsverslavingen en andere gedragsverslavingen (zoals gokken, eten en gamen) zorgt een overactief en overgestimuleerd dopaminesysteem voor het verslavende gedrag.

Wanneer ben je seksverslaafd?

Of iemand verslaafd is aan seks, hangt vooral af van de beleving en controle van het seksuele gedrag. Niet iedereen die veel behoefte aan seks heeft is direct verslaafd. Wanneer je dwangmatig en obsessief bezig bent met seks, de beleving van seks gebruikt om te ontsnappen aan je dagelijkse leven en/of problemen en daarbij de controle over je gedrag verloren bent, dan spreken we van een seksverslaving.

Wat is het verschil tussen een seksverslaving en een pornoverslaving?

Een seksverslaving verschilt van een verslaving aan porno. Verslaafd zijn aan seks houdt in dat je dwangmatig bezig bent met fysieke seksuele handelingen (masturberen en het hebben van seks), het zoeken naar nieuwe sekspartners en het verleggen van grenzen tijdens seksuele ervaringen. Een verslaving aan porno kenmerkt zich vooral door seksuele stimulatie: het internet biedt uren en uren aan beeldmateriaal waar een pornoverslaafde zich makkelijk en herhaaldelijk in kan verliezen.

De onderliggende oorzaken van de verslaving verschillen vaak bij seksverslavingen en porno verslavingen. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat seksverslaafden vaak een intimiteitsstoornis hebben ontwikkelt door onverwerkt trauma uit het verleden. Dit kan uiteenlopen van seksueel misbruik tot een gebrek aan het ervaren van liefde en affectie in de jeugdjaren.

Pornoverslaafden lijken minder vaak psychologische intimiteitsproblemen te hebben: de verslaving heeft hier meer te maken met een constante zoektocht naar een volgende dopamine-rush, vaak om een gevoel van leegte, onzekerheid of depressiviteit te compenseren. De behandeling van een seksverslaving door professionele begeleiders verschilt daarom normaal gesproken behoorlijk van de behandeling van een porno verslaving.

De kenmerken van een seksverslaving

De kenmerken van een seksverslaving

Omdat het soms erg lastig is om te bepalen of je een sex verslaving hebt of dat je simpelweg een enorm hoog libido hebt, kun je de volgende kenmerken en symptomen van een seksverslaving gebruiken om te bepalen hoe natuurlijk en gezond jouw seksuele gedrag is:

  • Je hebt seksueel gedrag en gedachten niet meer onder controle: je wordt hierdoor geleid zonder en het lukt niet om zelf je aandacht te verleggen.
  • Je seksueel gedrag veroorzaakt problemen in je dagelijkse leven, zoals je werk, school en relaties met vrienden en familie. Je verwaarloost je verantwoordelijkheden.
  • Je gebruikt seks als mentale pijnstiller, overlevingsmechanisme of afleiding van je problemen.
  • Het lukt je niet om je seksuele gedrag te veranderen, ondanks dat je dit wel graag wilt en probeert.
  • Je onderneemt seksuele activiteiten met een hoog risico, zoals bijvoorbeeld onbeschermde seks, seks op gevaarlijke of verboden locaties en illegale prostitutie.
  • Je seksuele activiteiten wordt steeds een beetje extremer, je zoekt continu de grenzen op en experimenteert met nieuwe ervaringen.
  • Je leidt mentaal door je seksuele handelwijze: je voelt je depressief, leeg en kunt last hebben van een kater-gevoel na seks.


Wanneer jij je herkent in meerdere van deze kenmerken, dan is de kans aanwezig dat je last hebt van een (ontwikkelende) seksverslaving. Het is altijd een goed idee om dit serieus te nemen en aan de slag te gaan met het probleem: een seksverslaving neemt vrijwel altijd, langzaam maar zeker, toe wat betreft de ernst en invloed op je leven.

Wat zijn de gevolgen van een seksverslaving?

Een seksverslaving heeft de volgende mogelijke gevolgen:

Sociale gevolgen

  • Verstoorde relaties met, of verlies van je partner, vrienden en/of familie.
  • Verwaarlozing van werk en/of school; steeds meer moeite met het nemen van je verantwoordelijkheden.
  • Financiële problemen. 
  • In extreme gevallen kun je te maken krijgen met wettelijke gevolgen, bijvoorbeeld door exhibitionisme, voyeurisme, stalken, kinderporno (op internet) en seksueel geweld. 

Emotionele gevolgen

  • Je kunt in een isolement belanden door schaamte- en schuldgevoelens. Dit komt bij vrijwel alle verslavingen veel voor.
  • Je krijgt last van emotionele afvlakking en ongevoeligheid.
  • Het lukt je niet meer oprecht intiem te zijn met je partner.
  • Gevoelens van leegte en eenzaamheid.
  • Depressieve gevoelens.

Lichamelijke gevolgen

  • Zelfverwonding door roekeloos gedrag tijdens seks.
  • SOA‘s, zoals herpes, hepatitis-B of het HIV-virus.
  • Een steeds grotere lichamelijke ongevoeligheid, wat weer resulteert in het verder verleggen van je lichamelijke en seksuele grenzen.

Hulp bij seksverslaving

Een seksverslaving gaat je leven langzaam maar zeker steeds meer beheersen. De gevolgen kunnen groot en serieus zijn. Het is daarom belangrijk om, als je jezelf in het bovenstaande verhaal herkent, te beginnen met accepteren dat er een probleem is ontstaan waar je zelf de controle over kwijtgeraakt bent. Dit is een lastige en pijnlijke stap.

Erkennen dat je hulp nodig hebt, is de eerste stap in het proces van herstel. Praten over je verslavingsprobleem doet veel mensen goed. Durf je het niet aan om met een vriend of familielid over dit onderwerp te praten? Je kunt altijd terecht bij je huisarts. Door het beroepsgeheim van een arts, kun je je huisarts beschouwen als een vertrouwenspersoon.

Professionele hulp is vrijwel altijd nodig om een serieus verslavingsprobleem succesvol aan te pakken. Verslavingen zijn vaak het gevolg van onopgeloste trauma’s en pijn uit het verleden. Samen met psychiaters, medische professionals en therapeuten ga je op zoek naar wat jouw beweegt, wat je tegenhoudt en wat je verder helpt.

Een opname in een afkickkliniek is een grote stap, maar geeft vaak wel de grootste kans op een succesvol herstel. Gebruik de knop ‘Locatie vinden’ bovenaan deze pagina om in contact te komen met een kliniek in jouw regio. Jouw probleem, jij als persoon en jouw herstel staat altijd centraal.

Direct hulp nodig?

Bereikbaar tot 17:00 uur

Direct hulp nodig?

Bereikbaar tot 17:00 uur